Onderzoek: ‘Gok met mate’ kan risicospelers juist meer zin geven om te gokken
Gokwaarschuwingen werken averechts bij kwetsbare spelers, blijkt uit onderzoek
Waarschuwingen als ‘Gok met mate’ kunnen juist aanzetten tot gokken, vooral bij mensen die al risico lopen op een gokstoornis. Dat concludeert onderzoeker Steffi de Jans van de Universiteit Gent na enkele jaren onderzoek naar ontradende boodschappen bij gokreclames.
Hogere gokintentie na waarschuwing
De Jans onderzocht hoe spelers reageren op waarschuwingsteksten bij gokreclames. Tot haar eigen verbazing bleken vooral mensen met een risico op problematisch gokgedrag na het zien van de boodschap een hogere gokintentie aan te geven. In een interview met wetenschapstijdschrift EOS geeft ze daar meerdere verklaringen voor. Zo kan gewenning een rol spelen, of interpreteren spelers de boodschap als kritiek op hun gedrag. De Belgische slogan ‘Gok met mate’ klinkt bovendien dubbelzinnig: het kan net zo goed gelezen worden als een aanmoediging om samen te gokken.
Haar werk werd bekroond met de POWER-prijs, een jaarlijkse onderscheiding voor onderzoek naar mentaal welzijn van het blad EOS Psyche&Brein.
Verantwoordelijkheid bij het individu
Volgens De Jans is er een dieper probleem met de huidige aanpak. De waarschuwingsteksten leggen de verantwoordelijkheid vrijwel volledig bij de speler, alsof het puur een eigen keuze is. Die framing is volgens haar sterk gestuurd door de gokindustrie en houdt te weinig rekening met factoren als genetische aanleg, omgevingsinvloeden en marketing. Eerder onderzoek liet al zien dat strengere gokreclameregels het gedrag van spelers nauwelijks veranderen, wat aansluit bij die conclusie.
Alternatieven op tafel
In de werkgroep van de Belgische Hoge Gezondheidsraad, waar De Jans deel van uitmaakt, liggen concrete alternatieven op tafel. Belangrijk uitgangspunt: eenvoudige taal zonder vakjargon, en geen woorden met een positieve bijklank. Eén voorstel draait om gokken nadrukkelijk als verliezen te framen, met aandacht voor gevolgen die verder gaan dan alleen financiële schade. Een ander idee is een directe oproep, bijvoorbeeld een maximaal percentage van het inkomen dat aan gokken besteed zou moeten worden. Ook een zelfevaluatie-insteek behoort tot de opties, met teksten die spelers dwingen stil te staan bij hun gedrag.
De Jans benadrukt wel dat elke nieuwe boodschap eerst grondig getest moet worden. Uit de literatuur blijkt dat ook effectieve waarschuwingen na verloop van tijd irritatie of moeheid oproepen.
Preventie bij kwetsbare groepen
De onderzoeker pleit tot slot voor meer inzet op preventie, met name om de toestroom van jonge en kwetsbare spelers te beperken. Onderzoek naar de impact van gokadvertenties laat zien dat die groepen extra gevoelig zijn voor reclame-uitingen. De Jans zegt niet tegen gokken te zijn – voor veel mensen is en blijft het een ontspannende activiteit. Maar hoe meer mensen beginnen, hoe meer er uiteindelijk een verslaving ontwikkelen.
Voor wie in Nederland kiest voor online gokken met echt geld gelden bij vergunde aanbieders waarborgen als Cruks, speellimieten en zorgplicht. Juist die beschermingsmaatregelen kunnen volgens onderzoekers effectiever zijn dan waarschuwingsteksten alleen.
Gambling Insider biedt het laatste nieuws uit de online gokbranche, achtergronden en casino reviews die u kunt vertrouwen. Ons team combineert strenge redactionele normen met tientallen jaren gespecialiseerde expertise om nauwkeurigheid en eerlijkheid te garanderen. We streven ernaar om duidelijke, onpartijdige en betrouwbare berichtgeving te bieden over de wereldwijde goksector.
